1. Testuaren arabera, zer gertatzen zaio maitasunari denbora igaro ahala?
2. Zergatik sortzen dira maitasunaren inguruko mitoak, testuaren arabera?
3. Zer uste du nerabeak «betiko maitasunaren» inguruan orain?
4. Nerabearen arabera, zer dago edonolako erakarpenaren gainetik?
5. Zer egingo du nerabeak idatzitako testua idatzi ondoren?
6. Nori zuzentzen zaio testuaren azken galdera?
2. Galdera inferentzialak
7. Zergatik idazten du nerabeak testua «barrenak husteko» dela esanez?
8. «Lehen maitasuna, lehen samina» esapideak zer adierazi nahi du?
9. Idazleak «gure esku dago mito horien atzaparretan jaustea ala ez» esaten duenean, zer ondorioztatu daiteke?
10. «Maite duzun pertsona ez da zurea» esaldiak zer balio edo pentsaera islatzen du?
11. Testuak maitasunaz hainbat ikuspegi aurkezten ditu. Zein da idazlearen jarrera nagusia?
12. Zergatik egiten dio nerabeak bere buruari «zer da benetan maitatzea?» galdera?
3. Kritika eta transferentzia (3 puntu)
Nerabeak idazten du: «Maite duzun pertsona ez da zurea, bere buruaren jabe da». Ados al zaude ideia honekin? Azaldu zure iritzia argudio batekin edo gehiagorekin, eta lotu norberaren bizitzarekin edo egungo gizartearekin.
Leioako Umore Azoka, batez ere, kalean aritzen diren artista profesionalen azoka da. Arte eszenikoetako jendearen topagunea da eta aukera paregabea eskaintzen du, lau egunez, konpainiek, banatzaileek, programatzaileek eta prentsak antzerkia hurbiletik bizitzeko. Horrez gain, harremanak sortzeko, ideiak partekatzeko, obrak elkarri erakusteko eta emanaldiak kontratatzeko abagunea da, eta antzerkia eguneko hogeita lau orduetan bizi ahal izateko foroa.
Kaleko antzerkia ardatz hartuta, urterik urte Umore Azokak Euskadiko, estatuko eta atzerriko konpainia garrantzitsuak ekarri ditu, obra ugari estreinatu ditu eta, aldi berean, artista berriei euren lanak erakusteko aukera eman die; horri guztiari esker finkatu egin da azoka gisa. Umore Azokak fresko dirau, beteranotasunaren eta gaztetasunaren nahasteari esker.
Hainbat estreinaldi garrantzitsu izango dira azokaren edizio honetan; izan ere, berrogei konpainia baino gehiagok aurkeztuko dituzte euren ikuskizunak. Besteak beste, Frantzia, Japonia, Australia, India, Ameriketako Estatu Batuak, Argentina edo Txile bezalako leku ezberdinetatik etorritako artistak izango dira, estatuko sei erkidegotako konpainiekin batera. Horiek guztiak Leioako kaleak magiaz eta liluraz betetzeko arduradunak izango dira, akrobazia-, zirku-, musika-, pailazo- edo antzerki-ikuskizunak eskainiz.
I. ATALA — Galdera arruntak0,5 puntu galdera bakoitzeko
1 Zer da Leioako Umore Azoka eta zeintzuk dira bertara biltzen diren lau talde nagusiak?
a) Ikasleentzako zinema jaialdia da; zuzendariak, aktoreak, ikusleak eta kritikoak biltzen dira.
b) Kaleko artista profesionalen azoka da; konpainiak, banatzaileak, programatzaileak eta prentsa biltzen dira.
c) Musika azoka bat da; musikariak, dantzariak, margolariak eta idazleak biltzen dira.
d) Kirol jaialdia da; atletak, entrenatzaileak, arbitroak eta ikusleak biltzen dira.
2 Zenbat egunez irauten du Umore Azokak?
a) Bi egun.
b) Hiru egun.
c) Lau egun.
d) Bost egun.
3 Zein da Umore Azokaren ardatz nagusia?
a) Zinema digitala.
b) Kaleko antzerkia.
c) Musika klasikoa.
d) Arte plastikoak.
4 Zenbat konpainiak baino gehiagok aurkeztuko dituzte euren ikuskizunak azokaren edizio honetan?
a) Hogei konpainiak baino gehiagok.
b) Hogeita hamar konpainiak baino gehiagok.
c) Berrogei konpainiak baino gehiagok.
d) Hirurogei konpainiak baino gehiagok.
5 Zein motatako ikuskizunak eskainiko dira azokaren kaletan?
a) Opera, ballet, zine eta argazkilaritza.
b) Akrobazia, zirku, musika, pailazo eta antzerkia.
c) Dantza klasikoa, eskultura, pintura eta literatura.
d) Kirola, gastronomia, teknologia eta moda.
6 Nola mantendu du Umore Azokak bere freskotasuna urteetan zehar?
a) Beti artista berberak gonbidatuz.
b) Soilik atzerriko konpainiei aukera emanez.
c) Beteranotasunaren eta gaztetasunaren nahasteari esker.
d) Urtero leku ezberdinetan ospatuz.
II. ATALA — Galdera inferentzialak0,5 puntu galdera bakoitzeko
7 Testuan esaten da azoka «antzerkia eguneko hogeita lau orduetan bizi ahal izateko foroa» dela. Zer esan nahi du horrek?
a) Antzerkiak gauez bakarrik funtzionatzen duela.
b) Azoka oso intentsiboa dela eta antzerki giroan murgilduta bizi ahal dela etengabe.
c) Egunean hogeita lau ikuskizun daudela.
d) Antzerkia ikusteko sarrerak 24 orduz erosi daitezkeela.
8«Aukera paregabea» esapidea erabiltzen da testuan. Zer esan nahi du horrek?
a) Aukera berezi eta bakarra, beste inon topatzen ez dena.
b) Aukera arrunta eta egunerokoa.
c) Aukera garestia eta eskuraezina.
d) Aukera txikia eta garrantzirik gabekoa.
9 Zergatik esan daiteke Umore Azoka harremanak sortzeko toki ezin hobea dela?
a) Bertan jangela eta ostatua eskaintzen delako.
b) Konpainiek, banatzaileek eta programatzaileek batera lan egiteko aukera dutelako.
c) Soilik turistentzat prestatutako ekitaldia delako.
d) Bertako herritarrek soilik parte har dezaketelako.
10 Hainbat herrialde aipatzen dira testuan. Zer ondoriozta daiteke horietatik?
a) Azoka tokiko artisten bilera txiki bat dela.
b) Azokak nazioarteko irismena duela eta munduko artista ezberdinak erakartzen dituela.
c) Atzerriko artistak bakarrik onartzen direla.
d) Azoka urtero herrialde ezberdin batean ospatzen dela.
11 Testuan esaten da konpainiek «obrak elkarri erakusteko» aukera dutela. Zer abantaila ekar dezake horrek?
a) Artisten artean lehiakortasuna piztu eta talentua ezkutatzea.
b) Ideia berriak lortzea, ikastea eta baita emanaldiak kontratatzeko bidea irekitzea.
c) Konpainiek diru gehiago irabaztea sarrerak salduz.
d) Antzezlanak publiko handiagoari erakustea soilik.
12«Finkatu egin da» esaten da testuan azokaz. Zer adierazten du horrek?
a) Azoka berria eta ezezaguna dela oraindik.
b) Azokak prestigioa eta izen ona lortu duela denborarekin.
c) Azoka leku finko batean ospatzen dela beti.
d) Azokak arazo ekonomikoak dituela.
III. ATALA — Galdera kritikoa / Transferentzia2 puntu
13 Testuan azaltzen da Leioako Umore Azokak kultura eta artea herritarren bizitzara hurbiltzen dituela, kaleko ikuskizunen bidez.
Uste al duzu garrantzitsua dela horrelako azokek existitzea gure gizartean? Arrazoitu zure erantzuna, gutxienez hiru argudio erabiliz, eta adierazi zure iritzia testuko informazioarekin lotuz.
✓ Zuzena: B — Amak 9 urterekin bidali zuen Iñaki Aierberengana.
2. galdera · 1 puntu
Zein adinetan eman zuen Pellok bere lehen kontzertu publikoa?
✓ Zuzena: A — 9 urterekin hasi zen eta ekain-abuztuan jo zuen lehenengo aldiz jendearen aurrean.
3. galdera · 1 puntu
Non jo zuen Pellok bere lehen kontzertua?
✓ Zuzena: C — «Abuztuan jo nuen lehenengo aldiz jendearen aurrean: Itsasondoko festetan».
4. galdera · 1 puntu
Zergatik utzi zion Pellok akordeoia jotzeari?
✓ Zuzena: D — «18-19 urterekin, akordeoiarekin etorkizunik ez nuela izango konturatu nintzen».
5. galdera · 1 puntu
Zenbat urte daramatza Pellok Benito Lertxundirekin jotzen?
✓ Zuzena: B — «20 urte baino gehiago daramatzat berarekin jotzen».
6. galdera · 1 puntu
Non lan egiten du Pellok irakasle gisa?
✓ Zuzena: C — «Ordiziako musika eskolako irakaslea zara».
2. atala — Inferentzia galderak · 6 puntu
7. galdera · 1 puntu
Zergatik uste duzu Rostropovichen kontzertuak hainbeste eragin ziola Pellori?
✓ Zuzena: A — Txikitatik arku-instrumentuak erakartzen zuten eta kontzertu hark bide berri bat ireki zion.
8. galdera · 1 puntu
Testutik ondoriozta daiteke Pello ez zela eroso sentitu orkestran. Zergatik?
✓ Zuzena: D — «Norberak ez du bere instrumentua entzuten, giroa oso funtzionala da, eta ez zitzaidan gustatu».
9. galdera · 1 puntu
Zer ondoriozta daiteke Benitoren lan-moduaz testuaren arabera?
✓ Zuzena: B — «Benitok ez du musika ikasketarik eta dena intuizioz egiten du, sentsazioei garrantzia handia emanez».
10. galdera · 1 puntu
Zein ondorio atera daiteke hezkuntza sistemaren inguruan Pellok esandakotik?
✓ Zuzena: C — «Emaitzak eta kontrolak gehiegi baloratzen dira. Emozioei ez zaie merezi duten garrantzia ematen».
11. galdera · 1 puntu
Zergatik konparatzen du Pellok Frantziako kultura-tradizioa Euskal Herriko egoerarekin?
✓ Zuzena: B — Konparazioa erabiltzen du gure gizartean artistak oraindik bere lekua ez duela erakusteko.
12. galdera · 1 puntu
Zer esan nahi du Benitok «musikak arima elikatzen duela» esatean?
✓ Zuzena: A — Esaera metaforikoa da: etekin materialaz harago, musikak emozionalki aberasten gaitu.
3. atala — Kritika / Transferentzia · 3 puntu
13. galdera · 3 puntu · Erantzun irekia
Pellok dio artistak ez duela oraindik bere tokia hartu gizartean. Ados al zaude baieztapen honekin? Argudiatu zure iritzia eta lotu testuko ideia batekin gutxienez. (3-5 lerro)
Ebaluazio irizpideak (3 puntu)
· 1 puntu: Iritzia argi adieraztea (ados / ez ados) eta arrazoiak ematea.
· 1 puntu: Testuko ideia bat gutxienez aipatzea eta zuzen erlazionatzea.
· 1 puntu: Pentsamendu kritikoa erakustea eta norberaren esperientzia edo errealitatearekin lotzea.
Atzizkibidea: atzizkiak ikasten hasiko gara, atzizkiak esanahi nagusiari, lexemari, esanahi txiki bat eransten diotenak diren hitz zatitxoak dira.
Vamos a empezar a estudiar «atzizkiak», sufijos, es decir, morfemas que añaden un poco de significado a la parte que tiene sgnificado completo dentro de la palabra, esto es, al lexema.
LEKUA adierazten duten atzizkiak. Sufijos que expresan «lugar».
Toki-atzizkiak -leku, -tegi, -gune, -alde.
-leku: atzizki honen bidez sortutako izenek lekua adierazten dute beti.
-tegi/-degi/-egi: atzizki honen bidez sortutako hainbat izenek lekua ez ezik, multzoa ere adierazten dute.
-gune/-une: atzizki honen bidez sortutako hainbat izenek denbora-tartea adierazten dute.
-alde: «hurbil dagoen partea edo tartea» adierazi nahi du.
Galdegaia esaldi baten barruan dagoen elementurik garrantzitsuena da, hau da, guk azpimarratzen duguna edo indar handia ematen diogun osagaia izango da. Galdegaia, edonola, galdera bati erantzuten balego bezala doa, hau da, gure sakoneko egituran azpimarratzen dugun horri garrantzirik handiena ematen dioguna da eta horretarako (ahotsaren indarrarekin ezezik) esaldiaren lekurik garrantzitsuenean ere ipintzen dugu, hots, aditzaren aurrean.
Beraz, esaldi baten osagairik garrantzitsuena zein den jakiteko, aditzaren aurrean doanari begiratuko diogu, horixe izango delako.
Adibidez: Bihar gu San Mamesera joango gara.
Esaldi honetan azpimarratu nahi duguna zera da: San Mamesera, NORA.
Beste osagai bat garrantzitsuentzat hartuko bagenu, lekuz aldatuko genituzke osagai guztiak. Adibidez: «Bihar» garrantzitsuena izango balitz, ondorengoa esango genuke: «San Mamesera BIHAR joango gara gu»…edo «gu San Mamesera BIHAR joango gara» edo «San Mamesera gu BIHAR joango gara»; hau da, beste osagai guztiek ez daukate indarrik, hortaz, ez zaigu inporta non jarri (aurretik edota atzetik) joan daiztezkeelarik.
GALDEGAIA + ADITZA Beste osagai guztiak aurretik edota atzetik joan daitezke edota agertzen ez badira ere ez da inporta.
Aginduak emateko erabiliko ditugun aditzak dira; orokorrean bigarren pertsonakoak dira, baina euskaraz ere hirugarren pertsonekin erabil daitezke, hori bai, kasu horietan hasierako B- erantsiko diogu laguntzaileari.
