EUSKARA IKASTEN 37!!!

Eta orain aditz transitiboak ikusten hasiko gara. Ahora empezaremos a ver los verbos transitivos.

Ahora tendremos un Sujeto (transitivo) y un complemento directo. Cuando hacemos algo, ese algo es el CD, cuando compramos, compramos algo, cuando traemos, lo que traemos es el CD.

Un sujeto transitivo se diferencia del sujeto normal en el caso de declinación. El sujeto transitivo es NORK y el normal es NOR, por lo que la declinación es diferente: singular -AK, plural -EK, mugagabea -K. Los pronombres personales en NORK son:

NIK

ZUK

HARK

GUK

ZUEK

HAIEK

Empezaremos a conjugar verbos transitivos con un CD singular.

NIK gauza bat –> dut

ZUK gauza bat –> duzu

HARK gauza bat –> du

GUK gauza bat –> dugu

ZUEK gauza bat –> duzue

HAIEK gauza bat –> dute

Y trabajaremos algunos verbos transitivos que ya debéis empezar a estudiar:

ekarri (traer); eraman (llevar), erosi (comprar); saldu (vender); tener (eduki); ikasi (estudiar).

Lehentxoago EKARRI Lehentxoago ERAMAN geroa EKARRI geroa ERAMAN

EUSKARA IKASTEN 36!!!

NOR-NORI LAGUNTZAILEA. AUXILIAR NOR-NORI

Vamos a empezar a practicar el auxiliar NOR-NORI, para ello, debemos entender cuándo y para qué se utiliza.

Primero, lo usaremos con verbos intransitivos, es decir, verbos que no llevan complemento directo.

Segundo, tenemos que tener en cuenta que el NOR es el sujeto (de un verbo intransitivo) y el NORI es el complemento indirecto, es decir, a quién le pasa algo, a quién le llega, a quién le gusta…

Ahora veremos la declinación del NORI. En singular -ari, en plural -ei. Por ejemplo: a la chica: neskari; a las chicas: neskei.

Con los pronombres personales:

ni –> niri (a mí)

zu –> zuri ( a ti)

hura –> hari (a él, a ella, a ello)

gu –> guri (a nosotros, a nosotras)

zuek –> zuei ( a vosotros, a vosotras)

haiek –> haiei (a ellos, a ellas)

Ahora veremos como se forma este auxiliar del verbo, solamente con la tercera persona, ya sea del singular como del plural. Así:

Una cosa a mí –> hura niri –> ZAIT

Una cosa a ti –> hura zuri –> ZAIZU

Una cosa a él/ella/ello –> hura hari –> ZAIO

Una cosa a nosotros/nosotras –> hura guri –> ZAIGU

Una cosa a vosotros/vosotras –> hura zuei –> ZAIZUE

Una cosa a ellos/ellas –> hura niri –> ZAIE

VARIAS COSAS

Varias cosas a mí –> hura niri –> ZAZKIT

Varias cosas a ti –> hura zuri –> ZAIZKIZU

Varias cosas a él/ella/ello –> hura hari –> ZAIZKIO

Varias cosas a nosotros/nosotras –> hura guri –> ZAIZKIGU

Varias cosas a vosotros/vosotras –> hura zuei –> ZAIZKIZUE

Varias cosas a ellos/ellas –> hura niri –> ZAIZKIE

ARIKETAK: NOR kasua NORI kasua NOR eta NORI kasuak

NORI nor-nori GUSTATU

ZAIT ZAIZKIT ZAIGU ZAIZKIGU

ZAIO ZAIZKIO ZAIZU ZAIZKIZU

IGELA

Aditz-lokuzioak

Egitura berezia daukaten aditz konposatuak dira: <izena + izan (ukan) / egin/ eman / hartu>. Orokorrean bereizi idazten dira:

– behar izan, nahi izan, ahal izan, ezin izan, uste izan, maite izan, damu izan, merezi izan, balio izan, inporta izan, higuin izan, ezagun izan, hotz izan, bero izan…

– negar egin (eragin), barre egin (eragin), leher egin (eragin), lo egin, alde egin, hitz egin, eztul egin, berba egin, jauzi egin, ihes egin, lan egin…

– adore eman, aholku eman, alto eman, berri eman, min eman, hitz eman, okasio eman, bide eman, esku eman, amore eman, pa eman, su eman, musu eman…

– atseden hartu, atsegin hartu, bihotz hartu, damu hartu, gustu hartu, min hartu, kontu hartu, preso hartu, esku hartu, parte hartu, lo hartu…

Lehengo taldean dauden batzuk oso bereziak dira eta horietan geldituko gara apur batean:

behar (izan), nahi (izan), ahal (izan), ezin (izan), bizi (izan)…

Aditz hauek guztiz desberdinak dira, batez ere, denborak nola egiten dituzten pentsatzen badugu (aspektua).

ADITZAREN-ASPEKTUADescarga

ARIKETAK: Aditz-lokuzioak Aspektua

EUSKARA IKASTEN 34!!

ADITZA: Tiempos verbales y auxiliares.

Vamos a empezar a conjugar los verbos, para ello observaremos que, generalmente, tenemos dos partes diferenciadas en el verbo: el verbo en sí y el auxiliar. En el verbo pondremos las marcas de tiempo y en el auxiliar además de la persona del sujeto, en euskara, se reflejan otras “personas” que son el Complemento Directo (si lo hay) y el complemento indirecto (si lo hay). Así obtendremos hasta cuatro tipos de auxiliares, dependiendo de lo que refleje cada uno.

Por ejemplo:

NOR cuando solo tenemos sujeto.

NOR-NORI habrá un sujeto y un CI, es decir, algo le pasa a alguien.

NOR-NORK tendremos un sujeto y un complemente directo.

Y, por último, el NOR-NORI-NORK, tendremos un sujeto, un complemento indirecto y un directo.

LEHENTXOAGOA   Verbo + auxiliar    


Etorri naiz
Egin dugu		ORAINA//ORAINTXE  
Verbo+t(z)en + auxiliar Trinkoa  

Gaude, naiz, doaz
Heltzen zara
Egiten dugu
GEROALDIA   Verbo+ko/go    + auxiliar    
Helduko zara
Egongo gara
Así iremos, poco a poco, entendiendo los verbos y su formación.

Primero, tenemos que aprender algunos verbos intransitivos:

IZAN –> ser

EGON –> estar

HELDU –> llegar

JOAN –> ir

ETORRI –> venir

ariketa batzuk: Lehentxoago Denborak Geroaldia Lehentxoago. heldu/etorri

Hiztegia. Islapenak 2.

Batxilergoko D ereduan hiztegia ikasteko bide berrien bila gabiltza; horretarako, gela bakoitzean emandako hitz batzuen esanahia islatzen duten irudirik onenak sailkatu ditugu eta horietatik batzuk finalera heldu dira. Gero, instagrameko kontuan (@nikeuskaraz) igandean, azaroaren 8an, 15:30ean bihotz gehien dituen irudiaren ikasleak 0,25eko nota igoerako saria jasoko du.

1.Bko hoberenak hauexek izan dira, finalera heldu direnak: instagrameko @nikeuskaraz aurkituko dituzue. Joan zaitezte eta botoa eman ezazue!

1.Cko onenak ondorengoak izan dira, finalera iritsi direnak: instagrameko @nikeuskaraz ikusi ahal izango dituzue. Joan zaitezte eta botoa eman ezazue!

1.Dko hoberenak hauexek izan dira, finalera heldu direnak: instagrameko @nikeuskaraz aurkituko dituzue. Joan zaitezte eta botoa eman ezazue!

BATXILERGOKO 2. MAILAN –> ESAMOLDEAK

2.Cko hoberenak hauexek izan dira, finalera heldu direnak: instagrameko @nikeuskaraz aurkituko dituzue. Joan zaitezte eta botoa eman ezazue!

2.Dko onenak hauexek izan dira, finalera iritsi direnak: instagrameko @nikeuskaraz aurkituko dituzue. Joan zaitezte eta botoa eman ezazue!

Hiztegia. Islapenak

Batxilergoko D ereduan hiztegia ikasteko bide berrien bila gabiltza; horretarako, gela bakoitzean emandako hitz batzuen esanahia islatzen duten irudirik onenak sailkatu ditugu eta horietatik batzuk finalera heldu dira. Gero, instagrameko kontuan (@nikeuskaraz) ostiralean 15:00etan bihotz gehien dituen irudiaren ikasleak 0,25eko nota igoerako saria jasoko du.

1.Bko hoberenak hauexek izan dira, finalera heldu direnak: instagrameko @nikeuskaraz aurkituko dituzue. Joan zaitezte eta botoa eman ezazue!

1.Cko onenak ondorengoak izan dira, finalera iritsi direnak: instagrameko @nikeuskaraz ikusi ahal izango dituzue. Joan zaitezte eta botoa eman ezazue!

1.Dko hoberenak hauexek izan dira, finalera heldu direnak: instagrameko @nikeuskaraz aurkituko dituzue. Joan zaitezte eta botoa eman ezazue!

BATXILERGOKO 2. MAILAN

2.Cko hoberenak hauexek izan dira, finalera heldu direnak: instagrameko @nikeuskaraz aurkituko dituzue. Joan zaitezte eta botoa eman ezazue!

2.Dko onenak hauexek izan dira, finalera iritsi direnak: instagrameko @nikeuskaraz aurkituko dituzue. Joan zaitezte eta botoa eman ezazue!